Over Freek de Leek

Freek de Jonge gaat vanuit de geesteswetenschappen samen met andere disciplines op zoek naar antwoorden op grote vraagstukken.

Vanaf september 2015 is Freek de Jonge een jaar lang Honorary Fellow bij de Faculteit der Geesteswetenschappen. Dit najaar verzorgt hij een collegereeks voor reguliere studenten, in de middag gevolgd door een reeks workshops voor een breed publiek met bijzondere gastsprekers. Iedere workshop slaat een brug vanuit de geesteswetenschappen naar een voor het onderwerp relevante andere discipline, zoals economie, geneeskunde of pedagogiek. Bezoek samen met Freek de Jonge de verschillende faculteiten en afdelingen van de UvA en ga in gesprek met zijn gasten. Bij elke bijeenkomst zijn er één of meerdere zogenaamde sidekicks aanwezig. Dit zijn deskundigen op het gebied van het behandelde thema, die commentaar leveren op de bijdragen van de gastsprekers.

Illustere school

Dw workshops in de middag worden georganiseerd door de Illustere School. Ze zijn toegankelijk voor iedereen die zich ingeschreven heeft. Helaas is deze serie al volgeboekt.

Programma

11 september: Introductie

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur – Universiteitstheater 101A

Freek de Jonge zet uiteen wat hij van plan is, wat hij er van verwacht en wat studenten kunnen verwachten

18 september: Secularisatie – Heeft God geen leven meer?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: prof. dr. Birgit Meyer, hoogleraar Religiewetenschap
  • prof. dr. Karel van Dam, emeritus hoogleraar biochemie aan de UvA en oprichter van het Instituut voor Interdisciplinaire Studies (IIS) aan de UvA
  • drs. Pieter Pekelharing, docent sociale en politieke filosofie aan de UvA

Teksten Freek de Jonge: De stem van vader / Geloofsbelijdenis / De preek
TV: Bas Heijne: De Volmaakte Mens, Afl. 3, Sleutelen aan de ziel (VPRO, Tegenlicht, 27 mei 2015)
Film: Roy Andersson, Songs from the second floor, SWE (Oktober 2000)

2 oktober: Medische ethiek – Moeten we willen wat we kunnen?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: dr. Ghislaine van Thiel, medisch ethicus, UMC Utrecht
  • prof. dr. Marcel Levi, Internist, voorzitter RvB en decaan Faculteit Geneeskunde UvA
  • dr. Thomas Nys, docent filosofie aan de UvA
  • Roos de Jonge, ervaringsdeskundige

Teksten Freek de Jonge: Nu het nog kan / Vogelvrij / Monoloog van de dementerende man
Film (Documentaire): Geoffrey Smith, The English Surgeon (Eyeline Films 2007)
TV (Documentaire): De perfecte mens, Deel 2: De Perfecte Mens van de 21e Eeuw (EO, 30 maart 2015) http://www.eo.nl/archief/tv/perfectemens/
Onderzoek: Physicians’ Top Ethical Dilemmas: Medscape 2012 Survey Results http://www.medscape.com/features/slideshow/public/ethics2012
Boek: Michael J. Sandel, The Case against Perfection. Ethics in the age of genetic engineering, Cambridge, MA/London: The Belknap Press of Harvard University Press 2007.

16 oktober: Onderwijs – Waar blijven we zonder vertrouwen, discipline en concentratie?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: drs. Ilja Klink, directeur toekomstige lerarenopleiding De Nederlandse School
  • Sidekick: Marcel van Herpen, oprichter NIVOZ, onderwijskundige
  • prof. dr. Luc Stevens, was hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit van Utrecht. Daarna richtte hij het NIVOZ op, het Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedingszaken
  • prof. dr. Jelle Jolles, universiteitshoogleraar VU, hoogleraar Hersenen, Gedrag & Educatie (Neuropsychologie)

Teksten Freek de Jonge: Vertrouwen, discipline en concentratie / Het buitenbeentje
Film (Documentaire): Nicolas Philibert, Être et avoir, FR (2002)
Film (Documentaire): Noboru Kaetsu, Children Full of Life [De Japanse Levensles], Japan (2003)
Boek: Marcel van Herpen: Ik de leraar, Driebergen: NIVOZ 2013.

30 oktober: Economie – Wie moet er boeten voor de schuld?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: Sheila Sitalsing, redacteur De Volkskrant
  • drs. Paul Teule, docent Europese politieke economie bij de Europese studies, UvA
  • prof. dr. Sweder van Wijnbergen, hoogleraar Economie bij de sectie  Macro & Internationale Economie, UvA

Teksten Freek de Jonge: Geld / Het kistje
Filmdocumentaire: Charles H. Ferguson, Inside Job, US (2010)
Boek: Jeroen Smit, De Prooi. Blinde trots breekt ABN Amro. Amsterdam: Prometheus 2008.
Boek: Joris Luyendijk, Dit kan niet waar zijn. Onder bankiers, Amsterdam: Atlas Contact 2015.

20 november: Transitie – Waarom zijn we bang voor verandering?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: prof. dr. ir. Peter Paul Verbeek, hoogleraar filosofie van Mens en techniek, Universiteit Twente
  • prof. dr. ir. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en internationale autoriteit op het gebied van transities & duurzaamheid. Oprichter van ICIS, DRIFT, Urgenda en Nederland Kantelt
  • dr. Henk Oosterling, universitair hoofddocent Mens en cultuur bij Wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit

Teksten Freek de Jonge: Wees niet bang / De spin
Boek: Jan Rotmans: Verandering van tijdperk. Nederland kantelt. Boxtel: Aeneas 2014.
Blog: Björn Bouwmeester, “Een lesje anders denken! Innovatie volgens Daan Roosegaarde”, BouwKennisBlog, 03 juli 2014,
http://www.bouwkennisblog.nl/een-lesje-anders-denken-innovatie-volgens-daan-roosegaarde/

4 december: Democratie en media – Waar past de media in de trias politica?

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur
Workshop voor studenten en ingeschreven belangstellenden: middag 14.00-16.30 uur

Gastsprekers:

  • Sidekick: Gerdi Verbeet, politicus en bestuurder
  • drs. Pieter Hilhorst, politicus, politicoloog en publicist
  • dr. David van Reybrouck, Belgisch cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver, grondlegger van de burgertop G1000

Teksten Freek de Jonge: Democratie is een oud vrouwtje / Theo van Gogh is dood
Boek: David van Reybrouck, Tegen verkiezingen, Amsterdam: De Bezige Bij 2015.
Filmdocumentaire: Stefan Forbes, Boogie Man: The Lee Atwater Story, US (2008).

18 december: presentaties / afronding colleges

Hoorcollege voor studenten: ochtend 11.00-13.00 uur

STUDIEHANDLEIDING

Coördinator FGw: dr. Veronika Zangl, docent Theaterwetenschappen

Titel Module: Freek de leek. Freek de Jonge vanuit de geesteswetenschappen op zoek naar antwoorden op grote vraagstukken
Niveau: BA
Ingangseis: Propedeuse
Credits: 6 ECTS
Studiejaar: 2015/2016
Semester: 1
Blok: Blok 1 en 2

Docenten:
Hoorcolleges: Freek de Jonge
Veronika Zangl (wetenschappelijke begeleiding)
en de in het programma genoemde sprekers

Inhoud en leerdoelen
In een reeks colleges geeft Freek de Jonge zijn visie op urgente sociaal-maatschappelijke vraagstukken. Aan bod komen secularisatie, onderwijs, economie, democratie, transitie en medische ethiek. Samen met studenten analyseert en becommentarieert hij deze thema’s vanuit een geesteswetenschappelijk perspectief. Op welke manier kijkt een kunstenaar naar maatschappelijke kwesties en hoe kunnen die inzichten leiden tot een beter begrip?
In aansluiting op de colleges zullen op verschillende afdelingen en faculteiten van de UvA een tweetal deskundige sprekers elk thema vanuit hun gezichtspunt belichten. De studenten worden door middel van presentaties en schriftelijke opdrachten in de gelegenheid gesteld om kritisch op de opgedane kennis te reflecteren en hun argumentatievaardigheden verder te ontwikkelen.

Specificatie van leerdoelen
• Kritische reflectie op verschillende disciplines zoals economie, geneeskunde en pedagogiek vanuit geesteswetenschappelijk perspectief.
• Inzicht krijgen in de vraag hoe het artistiek-culturele domein bepaalde onderwerpen binnen de werelden van economie, geneeskunde, etc. verwerkt.
• Vaardigheden opdoen op het gebied van geesteswetenschappelijke en cultuurwetenschappelijke argumentatie en analyse.
• Specifiek onderzoek doen naar de manier waarop culturele uitingen (literatuur, film, theater, enz.) maatschappelijke contexten reflecteren.

Voorwaarden
a) Voor een goed verloop van zowel de hoorcolleges als de workshops is het van belang dat de studenten de voorgeschreven literatuur op het juiste moment hebben gelezen, anders is actieve deelname welhaast onmogelijk.
b) Er wordt groot belang gehecht aan het uitwisselen van kennis, observaties en indrukken en het samen bespreken van de teksten, films etc. Dat wil zeggen dat het proces van gemeenschappelijk overleg en reflectie op alle vraagstukken op de voorgrond staat. Actieve deelname vormt daarom de beste garantie voor goede bijeenkomsten. Vandaar dat voor de workshops aanwezigheidsplicht geldt.

Opdrachten en toetsen
Door middel van korte schriftelijke opdrachten oefenen de studenten het toepassen van kennis uit de hoorcolleges. Ook reflecteren zij in deze opdrachten kritisch op de stellingen en problemen die naar voren gebracht zijn in de workshops. Deze opdrachten dienen uiterlijk op de dinsdag voorafgaand aan de eerstvolgende werkgroep-bijeenkomst om 11 uur te worden ingeleverd. Tijdens de hoorcolleges worden de opdrachten nabesproken. Als een opdracht met een NAV wordt beoordeeld, kan deze binnen een week worden herkanst. Bij de groepspresentaties worden de onderzoekvragen voor het eindpaper gepresenteerd en besproken. De cursus wordt afgesloten met een eindpaper (in de hoorcolleges wordt aandacht besteed aan de verschillende etappes van het schrijven van een academisch paper).

Opdrachtbeschrijving van wekelijkse opdrachten

De opdrachten bestaan steeds uit twee onderdelen, die bedoeld zijn ter voorbereiding op het eerstvolgende hoorcollege (deel a) en als reflectie op de laatste workshop (deel b).

a) Voorbereiding van het hoorcollege: formuleer twee vragen of stellingen die betrekking hebben op het thema van het hoorcollege. Baseer je daarbij op de collegestof (teksten van Freek, essays, films, etc.) Probeer tot twee interessante, kritische en verdiepende vragen of stellingen te komen en vermijd algemene vragen als “Wat is secularisatie?” of “Hoe lossen we de problemen in de zorg op?”

b) Reflectie op de workshop: schrijf een korte, betogende tekst (400-500 woorden) waarin je reageert op één van de centrale stellingen en problemen die in de workshop naar voren gebracht zijn. Baseer je hierbij op twee wetenschappelijke bronnen, die je gebruikt om je eigen standpunt te onderbouwen. Jullie worden aangemoedigd om vooral ook teksten en/of kunstwerken uit je eigen vakgebied of discipline in te brengen: hoe wordt er in jouw vakgebied over het thema van de workshop nagedacht?